Vakantie in Nederland

Oriënteren

Je hoeft niet ver te reizen om het vakantiegevoel te ervaren. Nederland is verrassend veelzijdig: van historische steden en vestingstadjes tot brede stranden, de Waddeneilanden en de heuvels van Limburg. Of je nu kiest voor een week aan zee, een vakantiepark in de bossen of een camping met uitzicht op de koeien, in eigen land vind je altijd een plek die bij je past.

Deze reisgids helpt je kiezen. Welke provincie past bij jou, wat zijn de leukste dagjes uit, waar liggen de mooiste stranden en vestingsteden, en op welke parken en campings geven vakantiegangers de hoogste cijfers?

Waarom op vakantie in Nederland?

Een autovakantie in Nederland kan verrassend leuk én voordelig zijn: je rijdt op je eigen tempo, zonder vliegveldstress. In Zuid-Limburg voelt het met de heuvels en de Bourgondische gezelligheid bijna als buitenland, aan de kust van Zeeland waai je uit op brede stranden en in het oosten van Overijssel vind je rust tussen de bossen. Ook voor gezinnen is Nederland ideaal, met de Efteling, Diergaarde Blijdorp en talloze kindvriendelijke vakantieparken.

Welke provincie past bij jou?

Elke provincie heeft een eigen karakter. Kies eerst wat je zoekt, zee, bos, heuvels of water, en daarna de plek.

Kust of heuvels?

Kies je voor de kust, dan zit je in Zeeland of Noord-Holland goed. Vakantiegangers vinden Zoutelande, Texel en Terschelling de ultieme kampeerbestemmingen aan zee, en Renesse is een bruisende familiebadplaats. Zoek je heuvels, dan kies je Zuid-Limburg: vanuit Epen wandel en fiets je door Limburg en België, en in Valkenburg bezoek je de grotten en de kasteelruïne. Kies de kust voor strand en zee, Limburg voor heuvels en terrasjes.

Wat zijn de leukste dagjes uit in Nederland?

In Rotterdam zie je in Diergaarde Blijdorp meer dan 180 diersoorten en loop je door het Oceanium, een van de grootste onderwaterwerelden van Europa. Madurodam in Den Haag toont de Nederlandse hoogtepunten in het klein, en in het Spoorwegmuseum in Utrecht maak je een ritje in een stoomtrein. De Efteling is volgens veel Nederlanders een echt sprookje, en in Natuurmuseum Fryslân in Leeuwarden zie je een potvis van binnen en van buiten.

Ook historische steden als Leiden, Delft, Gouda en Amersfoort verken je te voet. En wil je naar zee, neem dan de boot naar Texel en ga wadlopen met een gids of bekijk de zeehonden van Ecomare.

Wat zijn de mooiste stranden en badplaatsen van Nederland?

De Nederlandse kust is lang en afwisselend. Domburg is de oudste badplaats van Zeeland, met een pittoresk centrum en een breed strand vol strandtenten. In Egmond aan Zee is het water rustig, Bergen aan Zee heeft duinen en bossen om te wandelen en fietsen, en Zandvoort heeft meer dan dertig strandtenten. In Noordwijk liggen de winkelstraat en restaurants op de dijk, en op Texel kijk je vanaf strandpaviljoen Kaap Noord uit op Vlieland.

Wat zijn leuke dorpen en stadjes in Nederland?

Een vestingstad is als het ware een openluchtmuseum. Heusden in Brabant is misschien wel de meest pittoreske, in de jaren '70 gerestaureerd naar de situatie van 1649. In Brielle vieren ze elk jaar in april de inname door de Watergeuzen in 1572, en het vestingdorp Bourtange is volledig ingericht zoals in de 18e eeuw.

Wil je winkelen in een sfeervol stadje? In Gouda loop je over de wekelijkse markt, in Franeker staat het oudste nog werkende planetarium ter wereld en in Hoorn proef je de rijke VOC-geschiedenis aan de haven. Deventer is misschien wel de meest sfeervolle winkelstad van Overijssel, met elk jaar de grootste boekenmarkt van Europa, en in Leeuwarden werd de Kleine Kerkstraat uitgeroepen tot leukste winkelstraat van Nederland.

Wat is de beste reistijd voor Nederland?

Nederland is het hele jaar door leuk om te bezoeken. In de zomermaanden van juni tot en met augustus geniet je van zonnige dagen, levendige terrasjes en strandweer aan de kust. Wie liever de rust opzoekt, zit goed in de lente en herfst, wanneer de temperaturen aangenaam zijn. Ook de winter heeft zijn charme, met kerstmarkten, lichtfestivals en een kaasfondue op een koude dag.

Hoe is het weer in Nederland per maand?

Vliegen, transfer en vervoer

Hoe reis je door Nederland?

Met de auto ontdek je Nederland in je eigen tempo. De afstanden zijn kort, de wegen goed onderhouden en onderweg vind je talloze leuke stops. In de duinen bij Schoorl of in Zuid-Limburg heb je voor uitstapjes vaak een auto nodig, terwijl je in de binnenstad van Den Haag juist vrijwel autovrij winkelt.

Hoe kom je op de Waddeneilanden?

De boot naar Texel vertrekt vanuit Den Helder, en Harlingen is het vertrek- en aankomstpunt voor de andere Waddeneilanden. Op het eiland huur je een fiets: op Texel verken je zo het natuurpark, de dorpen De Koog en Den Burg en de strandpaviljoens.

Kun je in Nederland goed met de trein, bus of fiets?

Ja. Vanuit Castricum ben je met bus en trein bereikbaar en fiets je in een kwartier naar strand en duinen. In Zuid-Limburg stopt bij Green Resort Mooi Bemelen de bus naar Valkenburg voor de deur, en per fiets ben je vanuit Gulpen binnen een uur in Maastricht, Valkenburg of Vaals; een fiets met versnellingen is dan geen overbodige luxe. Met het pontje steek je vanuit Gorinchem over naar Woudrichem en Slot Loevestein.

Kaartjes en inchecken: in trein, bus, tram en metro check je in en uit met je contactloze bankpas, creditcard, telefoon of smartwatch (OVpay). Vooraf een kaartje kopen of saldo laden is niet nodig, want de rit wordt achteraf van je rekening afgeschreven. Gebruik voor het in- en uitchecken altijd dezelfde pas, en laat iedere reisgenoot met een eigen pas inchecken. Reis je met korting of een abonnement, dan blijft de persoonlijke OV-chipkaart (of een e-ticket in de NS-app) voorlopig de manier.

Fiets huren: op veel stations staan OV-fietsen van NS. Die huur je alleen met een NS Flex-abonnement; met alleen je bankpas lukt dat (nog) niet.

Fietsknooppunten: voor dagtochten volg je de groen-witte bordjes met nummers. Elk kruispunt in het netwerk heeft een eigen nummer, en je rijgt die nummers aan elkaar tot een route. Plan vooraf met de fietsknooppuntenplanner van de ANWB of de routeplanner van de Fietsersbond.

Verblijf en all inclusive

Welk vakantiepark kies je in Nederland?

Nederland is heel wat vakantieparken rijk. Vakantiepark De Bergen in Noord-Brabant heeft een avonturenpark met 2200 m² indoor speelplezier en een recreatieplas. Green Resort Mooi Bemelen ligt met luxe, moderne woningen tussen de heuvels bij Maastricht en Valkenburg, en bij EuroParcs Ruinen in Drenthe vind je bossen, heide, een binnenzwembad en een bowlingbaan. Aan het Veluwemeer combineer je bij EuroParcs Bad Hoophuizen watersport met een privéstrand.

Welke vakantieparken zijn het leukst met kinderen?

Op kindvriendelijkheid scoort Vakantiepark Efteling Bosrijk het hoogst: je verblijft in een sprookjesachtige omgeving en neemt zo vaak je wilt het treintje naar de Efteling. Bij Safari Resort Beekse Bergen in Hilvarenbeek verblijf je tussen giraffen, zebra's en struisvogels, en Center Parcs-parken zijn met grote zwemparadijzen en een overdekt winkelcentrum vooral voor gezinnen een fijne bestemming. Ook Vakantiepark De Bergen en EuroParcs De Utrechtse Heuvelrug zijn favoriet bij gezinnen.

Welke vakantieparken liggen aan zee?

Bij Qurios ECO Grevelingenstrand in Ouddorp heb je het Grevelingenmeer aan je voordeur, en bij Qurios Zandvoort steek je de straat over en sta je op het strand. In Renesse heeft Strandpark De Zeeuwse Kust een zwembad met piratenschip, en bij Landal Beach Villa's Hoek van Holland kijk je vanaf het balkon over zee. Bekijk alle vakantieparken in Zeeland.

Op welke camping in Nederland moet je zijn?

Kamperen in eigen land is ontzettend populair: in 2018 ging 22 procent van de binnenlandse vakanties naar een camping. Je kiest tussen knusse minicampings, boerderijcampings en grote campings met zwembaden en animatie. Minicamping De Kreekrug in Grijpskerke en Minicamping Boogaard in Zoutelande kregen van vakantiegangers een 9,8. Camping Reeëndal ligt in de bossen van Loenen, waar je herten kunt spotten, en bij Boerderijcamping De Beek in Buurse krijg je koffie met cake bij aankomst.

Wat zijn de beste hotels aan zee in Nederland?

Bij Hotel Suites Boulevard 17 in Vlissingen slaap je in een van de tien suites direct aan de boulevard en het strand. Hotel Zuiderduin in Egmond aan Zee heeft een uitgebreide spa, een speeltuin en het strand op 200 meter, en bij Fletcher Zuiderduin Beachhotel in Westkapelle zwem je in een buitenbad achter de duinen. In Bergen werd Hotel Blooming het beste grote hotel bij de Zoover Awards 2019.

Liever kleinschalig of bijzonder?

Bed & breakfast: vakantiegangers waarderen de kleinschaligheid en gastvrijheid van een bed & breakfast. De Koog aan zee op Texel kreeg een 9,88 en Den Soeten Inval in Delden een 9,86.

Bijzonder overnachten: in Teuge slaap je in een echt vliegtuig, en in Leiden overnacht je in Hotel Huys van Leyden, een monumentaal grachtenpand uit 1611 met maar zeven kamers.

Cultuur, eten en gewoontes

Wat moet je proeven in Nederland?

De Nederlandse keuken is eenvoudig maar heerlijk. Proef haring met uitjes en zuur, het liefst als Hollandse Nieuwe aan het begin van de zomer, en bestel bij een viskraam ook eens een broodje paling of makreel. Poffertjes met boter en poedersuiker zijn een klassieker, net als een stevige erwtensoep met rookworst en bitterballen als borrelhapje. Op koude dagen eet je stamppot, zoals boerenkool of hutspot met een jus van gehaktbal of rookworst, en rond oud en nieuw horen oliebollen erbij. Een kroket uit de muur of op brood hoort er ook bij, net als een zak friet met mayonaise of een stuk appeltaart met slagroom.

Elke streek heeft zijn eigen specialiteit. In Gouda koop je een verse stroopwafel, en op de kaasmarkten van Gouda en Alkmaar zie je hoe de kaas van oudsher verhandeld wordt. In Zandvoort eet je kibbeling, in Zeeland mosselen uit de Oosterschelde, en Deventer is de koekstad, met de koekwinkel van Bussink. In Limburg hoort er bij de koffie een stuk vlaai, in Brabant een worstenbroodje, in Friesland suikerbrood en in Amsterdam ossenworst. Wie van zoet houdt, neemt drop mee naar huis, of hagelslag voor op brood.

Wat moet je weten over de Nederlandse cultuur?

Nederlanders zijn direct: ze zeggen wat ze denken, en dat is meestal niet onbeleefd bedoeld. Afspraken worden vaak ruim van tevoren gepland, en op tijd komen wordt gewaardeerd. Het woord dat je het vaakst hoort is “gezellig”, voor alles wat warm, knus en ongedwongen is, van een volle bruine kroeg tot een terras in de zon.

Let op de fietsers. Fietspaden zijn vaak rood gekleurd en horen echt bij de fiets, dus kijk goed uit voordat je oversteekt of over een fietspad loopt. Betalen gaat bijna overal met de pinpas of je telefoon, en op sommige plekken kun je niet meer contant betalen. Een creditcard wordt niet overal geaccepteerd. Fooi is geen verplichting: bij goede service rond je het bedrag af of geef je zo’n 5 tot 10 procent. Op zondag zijn veel winkels later open of dicht, vooral buiten de grote steden.

Ben je er rond een feestdag, dan maak je de Nederlandse cultuur op zijn best mee. Op Koningsdag, 27 april, kleurt het land oranje, met vrijmarkten, muziek en feest op straat. Op 5 december viert Nederland Sinterklaas met cadeautjes, gedichten en pepernoten, en in februari is er carnaval, vooral in het zuiden in Brabant en Limburg.

Waar eet je lekker in Nederland?

Op een koude dag is een kaasfondue heerlijk: bij Het Karbeel in Amsterdam kies je uit zes soorten, en bij Brussels Lof in Groningen proef je onder meer fondue met calvados. Liever een foodhall? De Markthal in Rotterdam is met 12.000 m² de grootste van Nederland, en FoodDock in Deventer zit in de bijna 100 jaar oude Zwarte Silo, met in de zomer een drijvend terras. Onderweg is Wegrestaurant In de Klaver aan de A7 de favoriet van vrachtwagenchauffeurs.

Waar kun je leuk winkelen in Nederland?

Rotterdam is misschien wel de leukste winkelstad van Zuid-Holland, met de Lijnbaan, de Koopgoot en de Markthal. In Den Haag loop je door de Haagse Passage, het enige nog bestaande voorbeeld van een 19e-eeuwse overdekte winkelstraat in Nederland. Kampen heeft naar eigen zeggen de langste winkelstraat van Nederland, en Zwolle is de grootste winkelstad van Overijssel, met een boekhandel in de eeuwenoude Broerenkerk.

Wat is leuk om te doen in Nederland?

Maak een rondvaart over de stervormige gracht van Zwolle of over de IJssel bij Kampen, beklim de vuurtoren op Texel of pluk fruit en bloemen in het Voedselbos. In Valkenburg bezoek je de Fluweelengrot en de kasteelruïne, en in Thermen Soesterberg ontspan je in binnen- en buitenbaden en sauna’s. Wil je meer inspiratie? Bekijk dan het loptlijstje De leukste dagjes uit in Nederland!

Geld, veiligheid en gezondheid

Is Nederland veilig?

Ja, Nederland is een veilig land om op vakantie te gaan. Je kunt er overdag en ‘s avonds prima rondlopen, ook in de grote steden. Wel is het slim om op drukke plekken op je spullen te letten. In de binnenstad van Amsterdam, op stations en in volle trams zijn zakkenrollers actief, dus houd je tas dicht en je telefoon niet in je achterzak.

Huur je een fiets, zet hem dan altijd op slot, het liefst met het frame aan een fietsenrek of paal: fietsendiefstal komt veel voor. Let in de steden ook op het verkeer. Fietsers rijden snel en verwachten dat je niet zomaar op het fietspad stapt, en langs de grachten staat meestal geen hek. In noodgevallen bel je 112 voor politie, brandweer of ambulance.

Waar let je op voor je gezondheid in Nederland?

Het kraanwater in Nederland is schoon en overal drinkbaar, dus flessenwater kopen is niet nodig: neem een navulbare fles mee. Onderschat de zon niet. Aan zee en op de fiets voelt het door de wind vaak koeler dan het is, waardoor je snel verbrandt, ook op bewolkte dagen. Smeer je dus goed in en draag een pet of zonnebril.

Wandel of fiets je door bossen, duinen of hoog gras, houd dan rekening met teken. Draag een lange broek, blijf op de paden en controleer jezelf en de kinderen na afloop. Vind je een teek, haal hem dan zo snel mogelijk weg met een tekentang. Ontstaat er later een rode kring rond de beet of voel je je grieperig, ga dan naar een huisarts.

Zwemmen in de Noordzee is heerlijk, maar de zee kan verraderlijk zijn door stromingen en wisselend tij. Zwem bij voorkeur bij een bewaakt strand, blijf in de buurt van de reddingsbrigade en let op de vlaggen. Ook in meren en plassen kan het in warme zomers misgaan: drijft er een groene laag op het water, dan is er blauwalg en kun je beter niet zwemmen. Voor kleine klachten kun je bij een apotheek terecht, en buiten kantoortijden helpt de huisartsenpost.

Hoe houd je je vakantie in Nederland betaalbaar?

Een autovakantie in eigen land is vaak voordeliger dan een vliegvakantie. Kies voor gratis uitjes, zoals een wandeling in het bos of op het strand, een kinderboerderij of een stadswandeling van de VVV. Bij strandtent De Jongens in Bergen aan Zee bestel en haal je zelf aan de bar, waardoor de prijzen fijn zijn, en bij Hello Again in Leusden eet je voor een vaste prijs onbeperkt fondue. Let wel op: bij FoodDock in Deventer kun je alleen pinnen.

Reken er wel op dat Nederland geen goedkoop vakantieland is. Een driegangendiner voor twee personen, zonder drankjes, kost gemiddeld zo’n € 80, en in steden als Amsterdam, Haarlem en Delft betaal je al snel € 90 tot € 100. Een hotelkamer kost gemiddeld € 90 tot € 130 per nacht. In Amsterdam betaal je in de zomer voor een drie- of viersterrenhotel vaak € 200 tot € 350, en daar komt nog toeristenbelasting bij. Die is landelijk gemiddeld zo’n € 3 per persoon per nacht, maar in Amsterdam veel hoger. Wil je besparen, ga dan buiten de schoolvakanties of doordeweeks, overnacht net buiten de grote steden en eet ‘s middags uitgebreid in plaats van ‘s avonds.

Paklijst en laatste tips

Wat neem je mee op vakantie in Nederland?

Het Nederlandse weer kan op één dag alle kanten op, dus pak in laagjes. Neem een waterdichte jas met capuchon mee. Een paraplu is minder handig, want die waait aan zee of op de fiets snel kapot. Ook in de zomer is een trui of vest geen overbodige luxe voor de avond aan het strand, en stevige, waterdichte schoenen komen goed van pas bij wandelingen door de duinen of het bos. Ga je veel fietsen, neem dan een regenbroek of poncho mee, een fietstas of rugzak en goede fietsverlichting, want in het donker is licht op de fiets verplicht. Een bandenplakset en een fietspomp zijn handig als je met je eigen fiets reist. Voor een stranddag pak je naast handdoeken een windscherm in, want aan de Noordzee waait het vaak stevig.