Yule vieren doe je zo

Redactie - 21 december 2016

Yule vieren doe je zo

Redactie - 21 december 2016

Vieren dat de donkere dagen bijna voorbij zijn en dat het licht terugkomt. Dat is Yule. Het is voor velen een onbekend begrip maar dit midwinterfeest wordt al vanaf oudsher gevierd met uitbundige feesten en lekker eten. Nieuwsgierig geworden? Yule vieren doe je zo!

Yule? Joel? Yul?

Heb je ooit gehoord van Yule? Nee? Misschien doet Joel eerder een belletje bij je rinkelen, want dat is de Nederlandse benaming van het midwinterfestival. In Scandinavische landen zoals Noorwegen noemen ze het feest Yul, maar wij gaan liever voor de Engelse versie Yule. Maar natuurlijk mag je ook gewoon spreken van midwinterfeest of het feest van het licht. Want dat is Yule tenslotte. De nacht van 21 op 22 december is de langste nacht van het jaar: midwinter. Na deze nacht worden de dagen weer langer.

yule vieren

De kortste dag van het jaar en lange nachten

Yule is een Scandinavisch midwinterfeest wat ongeveer twaalf dagen duurt. De kortste dag van het jaar is de belangrijkste dag. Tussen 20 en 22 december bereikt de zon op het noordelijke halfrond zijn laagste stand. Hierdoor is 21 december de kortste dag van het jaar en dus ook de langste nacht. Dit verschijnsel gaat waarschijnlijk al eeuwen terug want in de Steentijd zijn een aantal bouwwerken zo ontworpen dat het zonlicht met midwinter in het binnenste van de tempel kon vallen. Zo gaat het verhaal dat bij de tombe Newgrange in Ierland elk jaar tussen 17 en 23 december het zonlicht met zonsopgang zeventien minuten lang precies in de doorgang schijnt.

yule vieren

Met Yule zijn de nachten dus op hun langst, is het koud en donker en lijkt de natuur een winterslaap te houden. In de donkere dagen van eind december groeit er praktisch niets eetbaars meer en zijn de meeste bomen kaal. Na Yule wordt het weer langer licht want met Yule wordt het licht wedergeboren en groeit het langzaam in lengte en kracht. Vroeger was er in deze tijd weinig te doen voor de boeren, dus had men tijd voor andere dingen zoals gezellig samenzijn en feest. Zo werden de vuren extra opgestookt en werd er een brandend zonnerad over de akkers geduwd. Het rad moest de zon voorstellen die eindelijk weer aan kracht begon te winnen. Het zonnerad was inspiratie voor de hedendaagse adventskrans.

Zo werd Yule vroeger gevierd

Het midwinterfeest was een soort van vakantie. Het duurde twaalf nachten om de geboorte van het licht en de vrede te vieren. De oogst lag opgeslagen en het was tijd om even uit te rusten. In de donkere nachten werd er gedronken en daardoor kwam de stemming er goed in. Tijdens Yule werden er groene takken in huis gehaald en soms versierd met noten. Dit stond symbool voor een vruchtbaar nieuw jaar. Hoewel de natuur in de winter niet volop lijkt te bloemen, is er toch nog groen in de winter: dennenbomen, hulst en de maretak zijn enkele voorbeelden.

yule vieren

Zelf Yule vieren

Ben je nieuwsgierig geworden naar dit feest van het licht? Je kunt ook zelf Yule vieren! De meeste mensen versieren hun huis rond deze periode met hulst, klimop en maretak.En ja, dat matcht best goed met een kerstboom. Tijdens Yule sta je heel vroeg op om het eerste licht van de zon te ontmoeten. Bovendien worden er in veel huizen overal kaarsen aangestoken, meestal in de kleuren wit, groen en rood. En met veel bedoelen we echt veel: de kaarsen moeten de ruimte zo verlichten dat het niet nodig is om een lampje aan te doen. Meestal wordt er ook een Yuleblok (een blok eikenhout) aangestoken of worden er kaarsen aangestoken op een stevige eikenstronk die goed blijft staan. Eik symboliseert namelijk de groeikracht van de natuur. En dat is precies waar het midwinterfeest omdraait.

yule vieren

Yule vieren: gezellig tafelen

Meer goed nieuws: Yule vieren draait ook om eten. Vaak wordt er gezouten vlees, gedroogde peulvruchten en winterse groenten op tafel gezet. Ook voedsel dat doet denken aan de zon of het licht hoort erbij. Denk bijvoorbeeld aan brood in de vorm van de zon, zonnebloempitten en goudkleurig eten als kaas. Bij het diner drink je bisschopswijn, de avonden worden voortgezet met kruidenbier.

Yule of Yul in Scandinavië

In Zweden duiden ze Kerst aan met Yul. Op Yulavond wordt er lekker gegeten en ’s avonds laat legt de Yultomten cadeaus onder de kerstboom. Rond de kerstdagen wordt er voedsel in de boom gehangen en meestal ook in een sok aan de schoorsteen. De Yultomte is een kerstelf die vroeger werd gezien als de ziel van de eerste bewoner van de boerderij. Het was belangrijk om deze tomte goed te behandelen want alleen dan werd je beloond met een goede oogst. Het geven van eten aan de Yultomte zien ze in Zweden nog steeds als een overblijfsel van de voorouderverering. Daarom wordt er rond midwinter kaarsen aangestoken op de kerkhoven ter herinnering aan de doden.

 

Kies jij voor Yule vieren thuis of vlieg je speciaal naar Scandinavië voor het midwinterfeest? Laat in de comments weten hoe jullie het vieren, zodat je anderen kunt helpen met jouw ideeën.