Vier de herfst! Ga gezellig törggelen in Zuid-Tirol

Redactie - 18 oktober 2019

Vier de herfst! Ga gezellig törggelen in Zuid-Tirol

Redactie - 18 oktober 2019

Als de herfst uit zijn voegen barst, laven de Zuid-Tirolers in Noord-Italië zich aan het goede leven. Törggelen heet dat. Een fenomeen dat je, net als het Oktoberfest in Duitsland, minstens één keer in je leven moet hebben meegemaakt.

törggelen in Zuid-Tirol

Törggelen: een lekkere traditie

De traditie is geworteld in Alto Adige, bij ons beter bekend als Zuid-Tirol, de meest noordelijke provincie van Italië, en wordt ‘törggelen’ genoemd, afgeleid van het woord ‘torggl’, dat ‘druivenpers’ betekent. Vroeger kwamen de boeren bij elkaar over de vloer om de kwaliteit van de Nuien (jong wijn) te keuren. Zuid-Tirol produceert 22 soorten wijnen, waarvan Vernatsch, Kerner, Sylvaner, Lagrein en Gewürtztaminer de bekendste zijn.

Later werd het fenomeen ontdekt door de bourgeoisie uit de steden. Zodra het loof verkleurde, trok men naar het platteland om zich te laven aan het goede leven. Nog altijd – en misschien wel meer dan ooit – leeft de traditie van het törggelen voort. Wees voorbereid! Op het menu: Schlachtplatte met Hauswürsten en Süd-Tiroler Speck. Als nagerecht eet je Schlutzkrapfen. Dat zijn een soort deegenvelopjes gevuld met marmelade. Flink wat calorieën, maar gelukkig bestaat törggelen uit veel meer dan eten. Het is de bedoeling dat je met elkaar wandelt: de paden op, de lanen in. Van boerderij tot boerderij.

törggelen in Zuid-Tirol

Wandelen

Zuid-Tirol telt in totaal 17.000 kilometer gemarkeerde wandelpaden.De populairste wandeling tijdens het törggelseizoen vormt de ‘Keschtnweg’ (62 km), ofwel ‘Kastanjeweg’. Deze loopt van Brixen naar Bolzano door het Zuid-Tiroolse Eisacktahl. In de herfst is het loof van de soms drie- tot vijfhonderd jaar oude bomen veranderd in bladgoud, terwijl de bolsters het pad plaveien. Onderweg passeer je diverse boerderijen waar je kunt törggelen. Andere bezienswaardigheden zijn het Renaissancekasteel in Feldthurns, en het klooster van Säben op de ‘Heilige Berg’ van Zuid-Tirol in de buurt van Klausen. De meeste mensen lopen slechts etappes van de wandeling. Wil je hem helemaal lopen, dan ben je ongeveer 3 dagen kwijt. Hoogteverschil: 1,081 m. Beste wandeltijd: najaar.

Lekker slapen voordat je aan deze wandeling begint? Boek dan een kamer bij Hotel Residence Gasserhof in Brixen. Reviewer René is erg te spreken over zijn verblijf in dit hotel: ‘Familiaal hotel met gastvrijheid op de eerste plaats. Prachtige grote kamers (junior suite) en zeer goed eten. De eigenaars zijn steeds bereid om iedere wens te vervullen, hier komen we terug.’

törggelen in Zuid-Tirol

Een andere mooie wandeling vormt de Adolf Munkel-Weg, een wandeling van ongeveer 5 uur. Het begint bij het meest gefotografeerde kerkje van Zuid-Tirol: de St.Johann Kirche in het dal van Villnöss (1346 m). Het elegante kapelletje staat helemaal alleen in een appelgroene alpenweide, in de rug ‘gedekt’ door de imposante torenspitsen van de Geissler-Gruppe, de grillige bergtoppen van de Dolomieten die je voortdurend aanstaren als een grijnzend landschap. En dan is het ook nog eens herfst, misschien wel de mooiste tijd van het jaar in deze regio. Wat je ziet is een pointillistisch schilderij van roestbruine en donkergroene sparren, in het midden de St.Johann Kirche en hoog boven de geluidsgrens Gaudí’s Sagrada Familia: bergen als kathedralen.

törggelen in Zuid-Tirol

Feest

Terug in de dorpen is het feest. In Teis bijvoorbeeld, slechts 600 inwoners, stroomt het vol met mensen. Op het dorpsplein ligt ’s morgens nog een grote berg pompoenen die aan het einde van de dag is geslonken tot een kleine stapel, vergelijkbaar met een gesmolten sneeuwpop. De pompoenen zijn gratis: graaien dus. Want iedereen wil de grootste. Een enkeling lijkt zelfs onder zijn buit te bezwijken. Heerlijk volksvermaak. Onderweg ontmoet je de koninginnen van Zuid-Tirol. De Speckkönigin en de bevallige Apfelkönigin, meisjes in dirne-kleding met de strik van hun schort uiteraard links gedragen, wat betekent dat ze nog zum haben zijn. Ben je getrouwd, dan moet de strik rechts worden gedragen. Misschien komt hier het woord ‘gestrikt’ vandaan.

Ein prosit tot slot. Nee wacht: we waren toch in Italië? Zuid-Tirol is tweetalig. Ooit was het Duits, nu is het Italiaans. Blijft een dingetje. Behalve tijdens de herfst. Dan törggelt iedereen zich door de taalstrijd heen.

Bron: ANP