Accommodaties Aquitaine

Vakantie Aquitaine: droombestemming
De Aquitaine strekt zich in het zuidwesten van Frankrijk uit van de Pyreneeën tot aan de monding van de Gironde en van de Atlantische kust tot aan de uitlopers van het Centraal Massief. Het gebied is de derde regio van het land en behoort tot een van de grootste regio's van Europa. Vele Nederlanders kennen vooral de hoofdstad Bordeaux, de stranden langs de Atlantische kust en natuurlijk de Dordogne, waarin de zomermaanden duizenden hun vakantie doorbrengen. De Aquitaine heeft echter veel meer te bieden. Vooral in de herfst is het een zeer aantrekkelijk vakantiegebied, dat met de rechtstreekse vluchten van Transavia Basiq Air in anderhalf uur te bereiken is. De maanden september en oktober bieden na de hitte van de zomer een weldadig klimaat waar volop genoten kan worden van natuur, steden, landschap en niet te vergeten de verrukkelijke keuken. Op onze kennismakingstocht zwerven we door de steden Bergerac, Périgeux en St. Emilion, bezoeken we twee chateaux en verkennen we de baai van Arcachon.

Schimmel, spoelen, spugen en spieken
Op weg naar het aan de rivier de Dordogne gelegen Bergerac is een tussenstop in Monbazillac om het gelijknamige kasteel te bezoeken een aanrader. Het gebied draagt de sporen van de honderdjarige oorlog (1337-1453) tussen Engeland en Frankrijk die gekenmerkt werd door de strijd tussen de katholieken en de protestanten. De Dordogne vormde de scheiding tussen beide groepen en in het uit de Middeleeuwen daterende kasteel Monbazillac bevindt zich een protestantenkamer met afbeeldingen van Calvijn en Luther. Aan de wanden van het in de stijl van de Périgord gemeubileerde kasteel hangen voorstellingen waarop te zien is hoe katholieken en protestanten elkaar beurtelings de dood in joegen. In 1685 namen de protestantse Hugenoten de wijk naar Nederland en legden daarmee de basis voor de belangrijke export van de zoete Monbazillac wijn naar ons land. Uit de 17e eeuw stammen de zogenaamde 'Marques Hollandaises'. De druiven waaruit de Monbazillac wijn wordt gemaakt groeien in een gebied van 22 hectares. De oogst vindt plaats van september tot eind november op warme dagen die een mistige morgenstond kennen. De druiven worden handmatig geplukt en moeten schimmelen aan de plant. Door gisting op de vrucht wordt een hoog suikergehalte verkregen en dat levert 'het Goud van de Périgord' op.

Najaarsregens zijn funest voor een goed wijnjaar, want de regen spoelt alle suiker van de vruchten. Ook in het stadje Bergerac (27.000 inwoners) speelt de wijnhandel al eeuwen een belangrijke rol. Bergerac heeft het nooit geschopt tot hoofdstad van het departement Dordogne, omdat het niet van uit alle hoeken van het gebied per paard in één dag te bereiken is en dat was een voorwaarde voor een hoofdstad. In Bergerac is het Maison de Vins gevestigd in een oud klooster dat na de revolutie in 1789 in protestantse handen kwam. Ooit maakte het deel uit van de tuin van het kasteel van Bergerac uit de 11e eeuw dat door hevige overstromingen van de Dordogne is weggespoeld. Op een muur in de stad zijn de waterhoogten van de overstromingen uit de afgelopen eeuwen weergegeven. Daaruit valt op te maken dat 1783 een rampjaar moet zijn geweest, want het water stond metershoog in het plaatsje. Tegenwoordig is de rivier onder controle doordat er dammen gebouwd zijn. Dat heeft tot gevolg gehad dat de (toeristische) boottochtjes op de Dordogne aan de korte kant zijn. Het klooster is zuinig gebouwd want de bouwers waren bedelmonniken. Het huidige Maison de Vins laat zien dat wijn keuren en proeven een uitermate serieuze zaak is. Er is een practicumlokaal waar, onder het motto 'Ici, la Nature a du Génie', 33 leerlingen kunnen worden opgeleid tot Maitre de Vins. De 'schoolbankjes 'zijn voorzien van een spoel/spuugbak, een kraantje en halogeen lampjes om de kleur van de wijn te beoordelen. Tussen de bankjes kunnen schotten geplaatst worden, zodat de leerlingen niet bij elkaar spieken. Naar verluid is wijn proeven in de ochtenduren het meest geschikte tijdstip, omdat de smaakpapillen dan nog niet beïnvloed zijn door de lunch. Wie Bergerac bezoekt moet eigenlijk een hommage brengen aan Cyrano de Bergerac, die wij kennen van de musical. Men heeft voor hem een groot standbeeld opgericht, waarvan de neus een markant onderdeel is. Die neus wordt er echter nog wel eens af geslagen door balorige passanten, zodat men in het gemeentehuis een doos met reserveneuzen beheert. Iemand zei eens: "In Bergerac heeft men een ambtenaar en die man is Hoofd neuzen".

Pelgrims
Overal in de Aquitaine zijn sporen te vinden van de pelgrimtochten die vanuit alle windstreken gemaakt werden naar het Spaanse Santiago de Compostella. De Romaanse Sint Jacobskerk in Bergerac, waaraan eeuwen lang is gesleuteld, was een belangrijke stopplaats voor de pelgrims. Anno 2003 ontvangt een inwoner van Bergerac nog steeds pelgrims op weg naar Santiago de Compostella. Die hoeven tegenwoordig niet meer buiten de stadsmuren te overnachten, zoals ten tijde van de grote tochten. Toen vreesde men voor ziektes en werd de vreemdeling buiten de poort gehouden. In Bergerac is ook nog het hotel te zien, waar in 1565 de corpulente Catherine de Medici na 'een avondje stappen' door een raam naar binnen moest klimmen om er te overnachten. Voor de liefhebbers van belasting betalen is het goed om te weten dat men in de stad aan de Dordogne aangeslagen kan worden op overmatig vertoon van uiterlijke welstand. Betalen voor "signe d'exterieur richesse'. Ook in Périgeux, de hoofdstad van de Dordogne hebben de pelgrims sporen achter gelaten. In de toren van Hotel d'Abzac de Ladouze bevindt zich de bekende Jakobsschelp als symbool van de pelgrims op naar Compostella. Périgeux is ontstaan uit een Gallo Romaans en een Middeleeuws stadsdeel. In het binnenkort te openen nieuwe Gallo Romaanse museum kunnen bezoekers van dichtbij een beeld krijgen van de Romeinse overblijfselen, die vertellen van de oorsprong van de stad aan de Dordgone.
Indrukwekkend is de Cathedrale Saint Front met byzantijnse elementen. Het godshuis is gebouwd door Paul Abadie, die ook de Sacre Coeur in Parijs realiseerde. De oude binnenstad van Périgeux biedt de wandelaar leuke besloten pleintjes en oude panden, waarvan een behoorlijk aantal nog wel de nodige restauratiewerkzaamheden behoeft. Een bezoek waard is de uit de 16e eeuw daterende trap in Renaissance stijl van het huis met als adres Rue de la Sagesse nr.1

Grand Cru Classé
Als we op onze tocht de pelgrims blijven volgen, komen we vanzelf terecht in de vermaarde wijnstad St. Emilion. Het stadje, dat genoemd is naar de Benedictijner monnik Sint Emilion, ligt temidden van uitgestrekte wijngaarden. De bodem van kalk en klei is uitermate geschikt voor de productie van waardevolle wijnen. Wie de wijn wil proeven (en kopen) kan uitstekend terecht op het Château Franc Mayne. In de 7 hectare grootte wijngaard van dit huis bevindt zich een holle, duidelijk herkenbare Romeinse weg die de Pelgrims volgden. Frans Mayne produceert jaarlijks 100 vaten wijn, die gebotteld wordt in 30.000 flessen, waarvan 85 % gelabeld is als Grand Cru Classé. De wijn wordt opgeslagen in een deel van het 100 kilometer lange gangenstelsel dat in de loop der eeuwen in de limestone (net als onze Nederlandse mergelgroeven) is uitgehakt. In de mergelgangen is een wijnboetiek waar de bezoeker kan proeven en kopen. Prijzen van een fles Grand Cru Classé vanaf € 50,--. Overigens zijn de prijzen van de Bordeaux wijnen de laatste tijd gezakt. Oorzaken zijn het wegblijven van de Amerikanen en de toegenomen concurrentie van wijnen uit andere landen. Het waren de Engelsen die ten tijde van hun overheersing van het gebied de rechten gaven om wijn te verbouwen. Op de 3e zondag van juni en september wordt een hommage aan de wijn gebracht. Het systeem van de wijn classificatie dateert van 1954 en wordt elke tien jaar herijkt. Het bijzondere van de wijn uit St. Emilion zit hem in de eigenschap van de limestone om vocht en warmte vast te houden. Daardoor krijgen de druiven een dikke schil en dat is een belangrijk fundament van de wijn. In St. Emilion is niet alleen de wijn van grote klasse; het stadje zelf biedt ook veel fraais. Het Office de Tourist is gevestigd in een Augustijner klooster uit de 12e eeuw en heeft een prachtige galerij. Van grote schoonheid is de Trinity Chapel met prachtige Middeleeuwse muurschilderingen die op wonderbaarlijke wijze geconserveerd zijn doordat men in vroeger dagen vuur stookte in de kapel. De rook heeft de natuurlijke verfstoffen beschermd. De bezoeker kan in de catacomben een ondergrondse begraafplaats bezoeken en de grot betreden waar Sint Emilion 17 jaar lang woonde.

Le Port de la Lune
Bordeaux is de regiohoofdstad met 220.000 inwoners en is de negende stad van Frankrijk. Men noemt de stad aan de monding van de Garonne wel "le Port de la Lune", omdat de Garonne de vorm heeft van een halve maan. Op het grote plein, het Place Quinconces, staat een majestueus monument als eerbetoon aan de Girondijnen en als symbool van trouw aan de Republiek. Bordeaux , dat in de 18e eeuw een centrum was van slavenhandel uit de Franse koloniën, heeft altijd een moeizame verstandhouding gehad met Parijs. Meer dan 300 jaar is de Aquitaine Engels geweest en pas aan het eind van de 100-jarige oorlog werd Bordeaux weer Frans. Dat had o.a. tot gevolg dat de inwoners belasting moesten gaan betalen op de export naar Engeland en dat viel bij de wijnhandelaren niet erg in de smaak. Veel van die wijnhandelaren kwamen uit Noord Europa. Familienamen, zoals Schillen, Schröder en Dillen herinneren daar nog aan. Bordeaux heeft zelfs een Hollandse wijk. Voor liefhebbers van architectuur valt er in de stad veel te genieten al ligt de stad tot 2007 nogal open. Er vindt in Bordeaux een metamorfose plaats. Er worden tramlijnen aangelegd, want de binnenstad wil men autovrij maken. Aanvankelijk wilde burgemeester Chaban Delmas, die 47 jaar lang de stad bestierde, een metro laten aanleggen. Die plannen hebben het echter nooit gehaald. Zeven jaar geleden kwam burgemeester Jupée aan het bewind en onder zijn bestuur werd besloten tot aanleg van trambanen. De stad heeft een kade aan de Gironde waar zomers wel zo'n zestig cruiseschepen aanmeren, waaronder vele uit Rotterdam. In Bordeaux wordt ook een grote schoonmaakbeurt gehouden. De oude panden met hun vervuilde gevels worden opgeknapt en over vier jaar hoopt het stadbestuur Bordeaux in zijn oude luister hersteld te hebben. Toch is er, ondanks alle obstakels en werkzaamheden veel te genieten. Aan de gevels bevinden zich de zogenaamde "Mascerons" (=gezichten van o.a. Neptunes, en Mercurius), van wie er niet twee hetzelfde zijn. Het "Place du Parlement" is een mooi plein, waarvan de wisselende namen de Franse geschiedenis weerspiegelen. Eerst heette het "Marché Royal" en na de Franse Revolutie werd het "Marché de la Liberté".

Wijngaard
In de Aquitaine is een oppervlakte van 145.000 hectare beplant met wijnstokken. De gemiddelde jaarproductie bedraagt 8,3 miljoen hectoliter (=1,2 miljard flessen)
Er zijn 71 Appellations Contrôlée en 33.000 wijnbedrijven.
Veel van die bedrijven werken samen in 78 coöperaties .
De meeste wijn wordt verkocht door 500 handelshuizen waar 6400 werknemers werken. De omzet bedraagt per jaar 14 miljard Franse frank, daarvan gaat ongeveer 30% om in de export.

Lekker eten
Het zuidwesten van Frankrijk is een streek van verfijnde wijnen en verrukkelijke streekgerechten. Bijzonder is dat er bijna geen cholesterolproblemen en hart- en vaatziekten voorkomen .De lunch is de hoofdmaaltijd. Tussen de middag wordt daar al gauw twee uur voor uitgetrokken. De avondmaaltijd vindt na 20.00 uur plaats. In de kuststreken kan men genieten van een oneindige variatie aan 'fruits de mer'. In de baai van Arcachon vormen oesters DE specialiteit. Wie het goed wil doen, eet de oesters met een crépinette (=worstje), vinaigre en rauwe, gesnipperde ui. Ook zalm, kreeft, krab en allerlei weekdieren kleuren de tafels. Meer landinwaarts zijn foie gras (=ganzenleverpaté), (bos)duif en wild geliefd. Eenden en ganzen worden op allerlei manieren ter tafel gebracht, meestal gebraden in hun eigen vet. In het zuiden (Pauillac) wordt veel lamsvlees gegeten. Bij bijzondere gelegenheden zijn truffels en eekhoorntjesbrood geliefd als garnituur. Een apart verhaal is de knoflooksoep (le Tourain Blanchi). Volgens oud gebruik wordt deze soep gegeten op een bruiloftsmaal. Als het bruidspaar zich aan het eind van de avond heeft terug getrokken, gaat het feest nog door en dan krijgt het paar knoflooksoep op bed om de vitaliteit te bevorderen. Aquitqine heeft weinig kaassoorten; de kleine geitenkaasjes ( cabécous) en de kaas uit de Pyreneeën uitgezonderd. Er is veel fruit en in het najaar is er een groot aanbod van noten en kastanjes.

Vier seizoenen
De Aquitaine laat zich van een heel andere kant zien, als we een bezoek brengen aan de kust waar aan de gelijknamige baai de kustplaats Arcachon is ontstaan als stad van de vier seizoenen. In het woestijnachtige zandgebied ontwikkelde zich een populaire badplaats. Er werd een spoorlijn aangelegd die aanvankelijk niet tot in het stadje reikte. De gasten legden het laatste stukje af met een zogenaamde Pinace; een zeilscheepje van pijnboom hout gemaakt. Vissersvrouwen droegen de passagiers naar het strand zodat de voeten droog bleven. Men bouwde een casino in Moorse stijl, dat echter in 1977 afbrandde. Een maquette laat zien hoe het eruit zag. Arcachon was een kleine vissersplaats met typische kleine huisjes ("arcachonnaises") die door hun houtversieringen lijken op koloniale huizen. Het oorspronkelijke havengebied rond de kerk van Saint Ferdinand wordt wel de herfststad genoemd. Om de winterstad te bezoeken moet er geklommen worden. Op een duin achter de oceaan zijn prachtige villa's verrezen die heden ten dage nog een juweeltje vormen van oude badplaatsarchitectuur. Schitterende tuinen omringen de luxe panden van de rijke burgers en aristocraten die Arcachon verkozen om de winter door te brengen of er het hele jaar te wonen. Toulouse Lautrec streek er neer en Salvador Dali huurde er een villa. Het gerucht gaat dat Toulouse Lautrec niet zo goed lag bij de Upper Ten, vanwege zijn eigenzinnige levenswijze waarin naakt baden voor ophef zorgde. Dit deel van Arcachon is prachtig om te wandelen en voor de durfals is er een uitzichttoren te beklimmen die in 1863 werd gebouwd door Paul Regnauld, een leerling van Eifel. Om van het uitzicht op de Baai te kunnen genieten moet men de aan staalkabels bevestigde, wiebelende draaitrap bestijgen. De lentestad is de Moulleau-wijk die gebouwd is aan het water. Het is een chique wijk met terrasjes en in het voorjaar bloeiende mimosa en hortensia's. De zomerstad strekt zich uit langs de zee. Er is een pier van waaruit men leuke boottochtjes kan maken of de veerboot naar Cap Ferrat kan nemen. Imponerend is de Dune de Pyla. Een 2,7 kilometer lange duin die een hoogte heeft van 105 meter. Voor ouders met kinderen is het leuk om eerst met de boot en daarna met het treintje naar het strand te gaan. De ruime stranden zijn ideaal voor naturisme. Er zijn geen strandtenten.